جراحی کاهش وزن نحوه ی درک بدن از غذا را تغییر می دهد

5 فوریه 2019- محققان گزارش دادند که جراحی باریاتریک(کاهش وزن) با ایجاد تغییراتی در نحوه ی درک غذا و مواد مغذی در روده به افراد چاق و مبتلا به دیابت کمک می کند. آنها دریافتند که پس از جراحی، الگوهای هضم و جذب در قسمتهای پایینی روده تغییر کرده و باعث افزایش سطح هورمون های روده ای، به ویژه پپتید شبه گلوکاگون1 یا  GLP-1 می شود که به نوبه خود باعث تولید بیشتر انسولین می گردد.

نتایج این تحقیق در پنجم فوریه در مجله Cell Reports منتشر شد. دکترFiona Gribble ، نویسنده ی ارشد این مقاله از مرکز تحقیقات آزمایشگاهی متابولیسم در دانشگاه کمبریج می گوید: وزن بدن افراد چاق و همچنین مبتلا به دیابت بعد از عمل جراحی بای پس معده کاهش می یابد و دیابت آنها به سرعت ناپدید می شود. اما در بیماران لاغر مبتلا به سرطان معده، پس از عمل جراحی بای پس معده، کنترل قند خون بصورت طبیعی آغاز می شود اما این افراد به هیپوگلیسمی های مکرر به دلیل افت قند خون مبتلا می شوند. محققان میخواستند اطلاعات بیشتری را در مورد مکانیسم تاثیرات این عمل جراحی بدست آورند تا بتوانند این نتایج متضاد را در مورد مدیریت قند خون توضیح دهند.

محققان از مدتها پیش می دانستند که جراحی باریاتریک، هضم غذا و جذب آن را در روده تغییر می دهد. آنها همچنین می دانستند که هورمون های تولید شده توسط سلول های روده، مانند GLP-1 و پپتیدYY (PYY)  بعد از عمل افزایش می یابند. اما آنها ارتباط دقیق بین این حقایق را نمی دانستند. در این مطالعه، محققان تصمیم گرفتند بر روی GLP-1 به عنوان یک هورمون اصلی مورد استفاده در درمان دیابت تمرکز کنند. حداقل دوازده داروی مبتنی بر GLP-1 برای مدیریت دیابت نوع 2 عرضه شده است.دکتر Gribble می گوید: نظریه ی ما این بود که افزایش سطوح GLP-1 پس از عمل باریاتریک برای بهبود قند خون پس از جراحی، بسیار مهم است.

محققان بر روی پنج نفر که به صورت ارثی از سرطان معده رنج می بردند، جراحی باریاتریک را انجام دادند. به شرکت کنندگانترکیب Exendin-9، که یک مسدود کننده ی عملGLP-1 است، همزمان با مصرف خوراکی گلوکز داده شد. محققان دریافتند زمانی که به این افراد  Exendin-9 داده می شود غلظت انسولین( هورمون مسئول کاهش سطح قند خون)، به طور چشمگیری افزایش نمی یابد و این افراد از هیپوگلیسمی رنج نمی برند.Gribble می گوید: ما دریافتیم که بلاک کردن هورمونGLP-1 باExendin-9  ؛ اثر این هورمون را بر سلول های بتای پانکراس( تولید کننده ی انسولین) بلاک می کند.

محققان همچنین علت افزایش سطح GLP-1 را پس از جراحی باریاتریک بررسی کردند. به طور معمول، هضم و جذب غذا در بالای روده اتفاق می افتد. اما پس از جراحی باریاتریک، هضم و جذب غذا به دلیل بازآرایش یا rearrangement روده، در بخش پایین تر روده صورت می گیرد، زیرا بازآرایش روده سبب ایجاد یک اتصال Yشکل بین راه عبور صفرا و آنزیم های پانکراس با راه عبورغذا می شود.دکتر Gribble توضیح داد: تا زمانی که صفرا و آنزیم های پانکراس به غذا نرسند، هضم چندانی اتفاق نمی افتد. پس از عمل جراحی، اسیدهای صفراوی و آنزیم های پانکراس از یک طرف و غذا از طرف دیگر پایین می آیند و در قسمت پایین تری از روده بهم می رسند، و بنابراین هضم و جذب مواد غذایی و مغذی در ناحیه ای پایین تر در روده اتفاق می افتد که در نتیجه انتشار بیشتر GLP-1 را تحریک می کند.

با استفاده از یک روش توالی سنجی جدید RNA و اندازه گیری های مبتنی بر طیف سنجی جرمی که برای این تحقیق توسعه یافت، محققان مکان پپتیدهای هورمونی مختلف را در روده ی انسان و موش قبل و بعد از جراحی تعیین کردند. آنها دریافتند که سلولهای تولید کننده هورمونGLP-1  و دیگر هورمونهای روده تحت تاثیر عمل جراحی قرار نمی گیرند. دکتر Gribble می گوید: این بدان معنی است که علت ترشح بیشترGLP-1 نه به دلیل تاثیر جراحی بر تولید این هورمون توسط روده است، بلکه تغییر محل هضم و جذب مواد مغذی در روده باعث افزایش سطح GLP-1 و  PYYمی شود.

محققان امیدوارند که در آینده مکانیزم دقیق کاهش سریع وزن را پس از جراحی باریاتریک کشف کنند. دکتر Gribble می گوید: اگر مکانیزم دقیق این اثرات را کشف کرده و داروی تزریقی یا خوراکی جدیدی را توسعه دهیم که بتواند تاثیرات عمل جراحی باریاتریک را تقلید کرده و باعث کاهش وزن شود، دیگر نیازی به انجام جراحی نخواهیم داشت و برای افراد مبتلا به هیپوگلیسمی پس از جراحی سرطان معده، توسعه ی یک ترکیب مهار کننده یGLP-1  دائمی، ممکن است به بهبود کیفیت زندگی این بیماران که در حال ایجاد سازگاری قابل توجهی با رفتارهای تغذیه ای خود برای جلوگیری ازهیپوگلایسمی هستند، کمک کند.

منبع:

Cell Reports, 2019; 26 (6): 1399 DOI: 10.1016/j.celrep.2019.01.047

www.sciencedaily.com/releases/2019/02/190205115414.htm